Karty pracy logopedyczne ż rz do druku, składane pod konkretne dziecko
Karty pracy logopedyczne ż rz dotyczą głoski, która w mowie brzmi tak samo bez względu na zapis: ż, rz albo ź w pozycji, której dziecko jeszcze nie opanowało. Obrazkowe składa kartę, na której dziecko ćwiczy dźwięk, a pisownię zostawia na etap szkolny.
ż/rz
Jak powstaje głoska ż rz
Głoska ż, zapisywana też jako rz, jest dźwięczną siostrą głoski sz. Układ języka jest ten sam: czubek uniesiony za górnymi zębami, wargi zaokrąglone, powietrze płynie środkiem. Różnica polega na tym, że struny głosowe drgają, co dziecko czuje, kładąc dłoń na gardle.
Typowe trudności i zastępstwa głoski ż rz
Dziecko najczęściej zastępuje ż głoską z (zaba zamiast żaba) albo dź. Zdarza się też wymowa międzyzębowa. Trudność polega na tym, że ż nie ma osobnej wymowy dla zapisu rz, więc dziecko, które ćwiczy rzekę i żabę, ćwiczy ten sam dźwięk. W wygłosie głoska traci dźwięczność i w mowie brzmi jak sz, dlatego jeż w naturalnej wymowie przypomina jesz. Nie traktujemy tego jako błędu dziecka.
Wyrazy z głoską ż rz w nagłosie, śródgłosie i wygłosie
Wyrazy w kartach to prawdziwe polskie słowa, które dziecko zna z domu i przedszkola. Przykłady na każdą pozycję:
- nagłos: żaba, żuk, żyrafa, żółw, rzeka, rzepa
- śródgłos: wieża, nożyczki, jeżyna, burza, morze
- wygłos: jeż, nóż, wąż, mąż, tchórz
Jak Obrazkowe składa kartę na głoskę ż rz
Karta dla ż rz pokazuje zdjęcia przedmiotów zapisanych na dwa sposoby i grupuje je pod jedną głoską, więc terapeuta widzi, że żaba i rzeka to ten sam dźwięk. Polecenia obejmują przejście z sz na ż: najpierw szum bez głosu, potem to samo z drgającą strunką.
Pozycję głoski, wiek i poziom poleceń wybierasz przed złożeniem. Powstaje strona A4 z miejscem na pieczątkę i datę oraz wersja do laminowania.
Utwórz kartęPolecenia dla głoski ż rz według wieku
- od 3 do 4 lat: powiedz brzęczenie pszczoły i wskaż żabę na zdjęciu
- od 5 do 6 lat: nazwij przedmiot i powiedz, czy na początku słychać ż
- klasy 1 do 3: ułóż zdanie z wyrazem i przeczytaj je wolno
- klasy 4 do 8: zaznacz w krótkim tekście wyrazy z ż i rz i podziel je według pozycji
Sąsiednie głoski i pełny zestaw kart
Wszystkie głoski zebraliśmy na stronie karty pracy logopedyczne. Po tej karcie często składa się karty pracy logopedyczne sz i karty pracy logopedyczne cz, bo głoski z jednej grupy ćwiczy się razem. Opis całego procesu znajdziesz w części jak to działa.
Czy karta zmienia pisownię ż i rz?
Nie. Karta ćwiczy wymowę, a nie ortografię. Zdjęcia wyrazów z rz i ż stoją obok siebie, ale polecenie dotyczy dźwięku. Pisownię ćwiczy się osobno, w klasach starszych.
Dlaczego w wygłosie wyraz brzmi inaczej niż się pisze?
W polszczyźnie głoski dźwięczne na końcu wyrazu tracą dźwięczność, więc nóż brzmi jak nusz. Karta pokazuje wyrazy z wygłosem, ale nie wymaga od dziecka wymowy z dźwięcznością w tej pozycji.