Historyjki społeczne do druku, przykład krok po kroku na wizycie u dentysty

Historyjka społeczna to krótki tekst o konkretnej sytuacji, pisany z perspektywy dziecka lub w trzeciej osobie, w prostych zdaniach i z obrazkami. Odpowiada na pytania, które dziecko może mieć w głowie: gdzie jestem, kto tam jest, co się wydarzy, ile to potrwa, co będę robić i co będzie potem. Taką formę stosuje się często przy dzieciach w spektrum autyzmu, ale bywa pomocna dla każdego dziecka, które lepiej radzi sobie, gdy wie, czego się spodziewać.

Historyjka nie jest instrukcją posłuszeństwa ani obietnicą, że wszystko będzie przyjemne. Ma opisywać rzeczywistość rzetelnie i spokojnie. Dlatego pisząc ją, nie zapewniamy, że nie będzie bolało, jeśli nie mamy pewności, tylko opisujemy to, co dziecko zobaczy i usłyszy.

• Zdania opisowe: gdzie, kto, kiedy, co się dzieje.
• Zdania wyjaśniające: dlaczego tak jest, na przykład „Dentysta sprawdza, czy zęby są zdrowe”.
• Zdania pokazujące perspektywę innych: „Pani dentystka chce, żebym czuł się bezpiecznie”.
• Zdania kierujące: co dziecko może zrobić, na przykład podnieść rękę, kiedy chce przerwy.
• Krótkie zdania, jedno zdanie na jeden obrazek, czas teraźniejszy.
• Spokojny, pozytywny ton, bez zakazów i bez wykrzykników.

Obrazki powinny być jednoznaczne i pokazywać to, co dziecko rzeczywiście spotka. Jeśli gabinet ma zielony fotel, lepiej, żeby obrazek też pokazywał fotel, a nie ogólnikowy rysunek.

Poniżej gotowy schemat, który możesz dopasować do konkretnego dziecka i gabinetu. Każdy punkt to jeden kadr z obrazkiem i jednym zdaniem.

• Kadr 1. Dziś idę z mamą do dentysty. Dentysta to lekarz, który dba o zęby.
• Kadr 2. Siedzimy w poczekalni. Czekam na swoją kolej. Mogę wziąć ze sobą zabawkę.
• Kadr 3. Pani dentystka wita mnie i mówi, jak ma na imię. Pokazuje mi gabinet.
• Kadr 4. Siadam na dużym fotelu. Fotel może się pochylać. Mama jest obok.
• Kadr 5. Dentystka patrzy na moje zęby małym lusterkiem. Ma jasną lampę. Mogę otworzyć buzię szeroko.
• Kadr 6. Jeśli chcę przerwy, podnoszę rękę. Dentystka wtedy się zatrzymuje.
• Kadr 7. Na końcu wstaję z fotela. Wizyta się skończyła. Wracam z mamą do domu.

Zależnie od dziecka i planowanego zabiegu możesz dodać kadry o szumie wiertła, kubeczku do płukania albo zakładaniu fartuszka. Warto je opisać prawdziwie, ale spokojnie, na przykład „Wiertło robi głośny dźwięk. Mogę założyć słuchawki”.

Historyjkę dobrze czytać kilka razy przed wizytą, w spokojnym miejscu, w którym dziecko dobrze się czuje. Czytaj razem, zatrzymuj się przy obrazkach, pytaj, co dziecko widzi, i odpowiadaj na jego pytania. Jeśli dziecko chce dodać własny kadr, na przykład o ulubionej zabawce, uwzględnij go.

W dniu wizyty zabierz wydruk. W poczekalni pokaż kadr drugi, w gabinecie kadr trzeci i kolejne. Po wizycie wróćcie do historyjki i dopiszcie, jak było naprawdę. Dzięki temu następna wersja będzie jeszcze dokładniejsza.

Nie czytaj historyjki w ostatniej chwili, tuż przed wejściem, bo dziecko może wtedy odebrać ją jako presję. Najlepiej zacząć kilka dni wcześniej.

• Dla młodszych dzieci skróć historyjkę do 4 kadrów.
• Dla dzieci, które lepiej reagują na zdjęcia, użyj zdjęć prawdziwego gabinetu, o ile placówka na to pozwala.
• Dla starszych uczniów pisz dłużej i bardziej rzeczowo, bez dziecinnych zwrotów.
• Zapisuj tylko pseudonim dziecka na karcie, jeśli plik trafia do wspólnej teczki.
• Historyjka opisuje sytuację. Decyzje medyczne i dotyczące zachowania dziecka należą do lekarza i rodziców.

Jeśli sytuacja ma wiele powtarzających się etapów, na przykład poranek przed wyjściem do gabinetu, połącz historyjkę z obrazkowym planem dnia, który pokazuje, co wydarzy się wcześniej i później.

W Obrazkowe opisujesz sytuację, wybierasz wiek dziecka i liczbę kadrów, a po pół minuty masz kartę do druku w formacie A4. Możesz zmienić obrazek lub zdanie i wydrukować nową wersję. Opis wszystkich możliwości znajdziesz na stronie historyjki społeczne, a jeśli interesują Cię także materiały dla dzieci z autyzmem, zajrzyj do działu karty pracy autyzm. Dla porządku liczby kadrów polecamy też artykuł o historyjkach obrazkowych dla dzieci, a plany i limity sprawdzisz w cenniku.